Algunhas (des)consideracións

O outro día, en clase de inglés, estudaba eu as formas de expresar annoyance, como din eles, que un, afeito aos eufemismos e demasiado dado á cortesía, prefire definir como “mal corpo”.  E de forma totalmente casual, que é como lle chega a un a información sobre determinados temas, caeu na miña orella a información seguinte: seica o Plan Abalar non vai continuar en 3º e 4º de ESO.

Persoalmente resúltame imposible comprender esta situación decisión ou planificación (resulta en extremo hilarante falar de planificación no Plan Abalar) porque, segundo a mesma información, o plan Abalar nunca pretendeu ir máis alá de 2º da ESO. Como queira que os responsables das administracións que nos gobernan son insensibles ás gravacións das súas propias palabras, que sen dúbida algún diaño do ciberespacio se preocupou de enmarañar e deformar, resulta pouco menos que ridículo facer un exercicio de memoria. A día de hoxe aínda non sabe un se a extensión tamén se cortará cara abaixo, nos niveis da Educación Primaria aínda non dotados desa marabilla de equipamento e solucións.

Sen dúbida existirán motivos para esta decisión, tal vez influída polo éxito do programa entre o profesorado, os alumnos e os pais nos cursos nos que funciona. Entre os seus moi destacables méritos figura a construción dun portal de difusión de contidos –non contextualizados curricularmente, de forma que a súa clasificación ben pode cualificarse de amoreamento escasamente sistemático e dubidosamente útil – unha plataforma de información a pais e nais da que a un lle gustaría coñecer  o nivel de uso entre a comunidade escolar, máis que nada para comprobar se se achega sequera ao cinco por cento, e outras preciosidades tecnolóxicas.

Tamén resulta interesante comprobar como os xestores dos centros educativos lidaron co incremento da factura da luz, debida a un uso de, poñamos por caso, douscentos ordenadores novos, os gastos de folios e tinta da impresora de aula  (ah! Desculpen: é que esquecera que o equipamento Abalar non incluía impresora de aula nin o mantemento desta,  como todo é “dixital” … ecoloxía pura.) ou como se reparten digamos que vinte megas de banda –e xa é poñerse fino- entre eses douscentos ordenadores prendidos a un tempo para conectar cos recursos da rede que tran os simples libros electrónicos dos alumnos …Perdón, como di? Que segundo as editoras algunhas dan acceso ao libro electrónico co manual impreso e outras non? Cómo, que se paga a parte? Que son moi, moi escasos os profesores e alumnos que empregan libros electrónicos? Vaia. Entón claro, para que nos imos molestar en garantir a cada alumno, non sei, digamos medio mega de ancho de banda? Se total non os van usar… e xa de paso, tamén se poden deixar os ordenadores sen cargar, que así tampouco gastamos en luz.

Permítanme que conteste a pregunta que debe estar roldando a súa cabeza a estas alturas.  Para que vas a clase de inglés?

Bo. Por un pequeno detalle de nada. É que ao señor conselleiro –e o seu boss de aquí e o de acolá teñen a mesma teima- acordóuselle que o maior mérito para ensinar calquera materia –das matemáticas á filosofía, pasando pola plástica ou a educación física- é ter un papel que certifique que un ten acadado o nivel B2, ou superior, de coñecemento da lingua de Shakespeare.

Tal vez, algún día, cando menos un dos nosos dirixentes deixará de confundir as súas carencias coas necesidades alleas. Ese día, estou seguro, hei pegar unha patada no ceo.

 

Outros dez anos perdidos

As recentes intervencións do Ministro de Educación en diferentes medios informativos, relativos a diversos temas, poñen en dúbida non só a súa capacidade como ministro do ramo, senón a súa propia capacidade persoal para xestionar o futuro de millares de vidas, por non dicir algo peor.

Xa dixo Albert Einstein hai moito tempo que para conseguir que algo cambie nunha situación non poden repetirse actuacións que está comprobado que non funcionan. E este señor, como tantos outros, desestima ese consello, pretendendo que unha nova reorganización de cursos, niveis e etapas vai obrar o milagre que non obrou nin a lei xeral de educación nin a LOXSE, nin a LOE, nin reorganización ningunha das acometidas ata o de agora.

O problema desta actitude é que un novo proceso de reforma simplemente estrutural do sistema escolar ten as mesmas posibilidades de conseguir o efecto pretendido que a moi louca implantación dos ordenadores levada a cabo con ese enxendro chamado Plan Abalar, pero, da mesma forma que o fracaso do plan Abalar implicará un retroceso de vinte anos na implantación das tecnoloxías da comunicación na escola, ao dotar aos centros de ferramentas e infraestruturas incompatibles -por insuficientes e/ou mal xestionadas- a estulticia do señor ministro vai abocar á poboción escolar a unha prolongación do estado de desvarío normativo, cuxos devastadores efectos colaterais están arruinando a Educación en toda España.

Pode ser moi divertido porse serio e dicir que se van pechar os centros, universitarios e non universitarios, que non consigan un determinado número de alumnos. Pero é de necios non adiviñar a resposta dos profesionais que ven o seu posto de traballo en perigo, coaccionados aínda máis por unha normativas de falsa calidade que confunden linealmente o éxito académico coa porcentaxe de aprobados, o cumprimento dunha determinada programación ou o diámetro cranial dos alumnos infectados por un suspenso.

Tamén resulta moi intelixente traspasar as “politicas activas” de formación  a organizacións de diversos pelamios, e a febre da formación “on line”: eses cursos máis falsos que unha moeda de trinta euros, nos que se avalían os coñecementos de cinco mil alumnos cun mesmo test, a un módico prezo de cen euros o diploma.

A verdade, que ninguén quere crer, é que os estudantes non teñen ningunha razón para esforzarse en aprender. Anos de papanatismo electoralista teñen convencida á xente de que a educación adquírese con ir á escola, e que na escola hai que ensinalo todo, todo, todo, pero que ese todo debe estar limitado ao que lle interesa específicamente a cada alumno, ou, como moito, á empresa onde vai ir traballar catro horas por cinco mil euros.

O problema reside naquilo que dixera Lincoln hai máis dun século. Non se pode enganar a todos todo o tempo. Pero como di miña nai: non hai pero xordo que o que non quere oir. E iso que Lincoln era republicano.

O menistro

Unha

Dúas

Tres

Catro

Santa María.

Non digades que non estabades avisados.

Tres anos de bacharelato?

Cada vez que hai cambio de goberno e maioría parlamentaria suficiente hay cambios na lexislación educativa.

O programa electoral do partido popular prevé a ampliación do bacharelato a tres anos a costa de reducir un ano a duración da actual Educación Secundaria Obrigatoria.

A cortesía obriga a esperar a ver como se concreta ese cambio. Pero unha breve ollada ao currículo do actual ministro permite aseverar que moi experto en educación -cando menos en vela desde dentro- non é. En cambio si resulta ser un experto en investigar o que a xente quere e ofrecerllo. Se ese é o cambio, Deus nos acolla no ceo, que confesados hai tempo que estamos.

Seguimos vendendo fume?

Hoxe vin isto.

http://www.lavozdegalicia.es/tecnologia/2011/11/01/00031320152073171995872.htm

E acordóuseme facer un par de contas:

Pois iso.

Consideracións sobre o futuro da educación

En resumidas contas

Despois de todo, o ano foi pasando, e as marabillas anunciadas a bombo e platillo deron o mesmo resultado que as artes do fogueteiro: un breve resplandor mediático e máis nada. En que quedou a introdución dos ordenadores nas aulas? En cantos centros eses millóns de euros de investimento quedaron simplemente aparcados á espera de mellor ocasión, porque non había nin formación do profesorado, nin idoneidade do sistema, nin, se me apuran, consciencia do que significa o emprego masivo de tales máquinas no ensino (aumento do consumo de electricidade, necesidade de banda ben máis larga que a existente, un servizo de mantemento áxil e eficiente que poida facerse cargo da multiplicación das incidencias) por non falar da parvallada de que se permita aos pais renunciar a un recurso didáctico que usan os demais alumnos, e como incide iso na posibilidade de utilización global na aula? Como é que xa se fala dunha diminución do equipamento das aulas Abalar para o próximo ano? É que a crise obriga a aforrar ou simplemente –unha vez máis- temos enriba a política do pan  e o circo, substituído o pan pola trebellada electrónica? Ordenadores para os alumnos e fóra taboleiros dixitais? Un ten que crer que este ten que ser un falso rumor: non pode ser certo que haxa que arrexuntar alumnos en centros xa masificados , pechar outros, e desbaldir o diñeiro así arrapañado en máquinas que crían ferruxe nos recantos. A vaidade non pode xustificar tanta desvergonza. Ou si.

Un vai pensando que a triste realidade é que a administración autonómica persiste no erro -que case poderiamos considerar
ignominia intelectual- de considerar que a crise non é económica  nin ten carácter estrutural, que non está enlazada cun modelo de país no que a tecnoloxía e o coñecemento,  o saber, en resumidas contas,  non teñen cabida como sostén da economía, e
cunha clase empresarial que fía os resultados do balance á redución dos salarios a niveis asiáticos, en troques de asumir custes de i+d+i similares aos tan cacarexados finlandeses, ou, sinxelamente, que a formación é unha parte do traballo. Esta xente habita nun país irreal, ese no que se poñen trabas aos orzamentos de investigación do veciño simplemente para que non consiga demasiado poder, ou simplemente autonomía. Ese no que é máis importante como se din as cousas –especialmente, en que idioma se din que cousas- que ter cousas que dicir. Ese no que pensar non é necesario, e deixar que o faga o veciño, un perigo. E despois
estrañaralle que queiramos coller a vasoira, ou que a collamos do revés coa xenreira atravesada nos ollos.

Resulta estarrecedor, e moralmente esmagante, comprobar como as decisións técnicas, de base científica, sobre a educación en xeral, e en particular, teñen cada vez menos cabida na dirección política e académica do sistema, que cabalga no tigre das concesións ilimitadas á vontade dos proxenitores. Logo virán as agres consecuencias que nunca se mencionarán, como no
triste caso da violencia de xénero, onde as denuncias falsas, pese a ser abrumadora maioría, como non encontran resonancia mediática, simplemente é como se non existiran. Tal vez porque a fraude de lei é o pan noso de cada día? E para cando a instrución obrigatoria teña retrocedido á regra de tres e a ortografía, os iluminados que administraron a hecatombe pestanexarán sorprendidos, santo deus, e aínda seguiran encontrando novas formas de apertar o gañote aos mensaxeiros incómodos, mentres planean novas e estrambóticas formas de descubrir o Mediterráneo.

Ordenadores abalando

Recentemente as autoridades educativas da Xunta de Galicia veñen de confirmar que o programa ABALAR continuará coa súa implantación na escola durante o próximo curso. E isto, que ben puidera considerarse unha boa nova –quizais unha nova imprescindible- está ben lonxe de o ser.

O problema básico da Educación consiste en lograr un aumento da produtividade das horas de clase: multitude de demandas sociais así o requiren, desde a demanda de moitos pais para que a escola sexa o único ámbito de instrución, deixando para o ocio todas as demais, ata a ilusoria demanda empresarial de conseguir que o sistema escolar proporcione unha formación completa e específica para as súas necesidades de man de obra. Outro día volveremos sobre isto, que é un tema ben interesante, pero hoxe abondará con dicir que o aumento da produtividade do sistema escolar, tal e como hoxe o coñecemos, non vai conseguirse pola simple dotación de ferramentas de novo formato – e ata que punto son novas as ferramentas que proporcionan os novos medios sería tamén un debate máis que xustificado, que ninguén quere abrir- se esta introdución se produce nas condicións nas que se está a facer.

É innegable que os formatos audiovisuais proporcionan un estímulo e unha intelixibilidade para a nosa percepción que a letra impresa non ten. Pero non é menos certo que as investigacións realizadas no seo da Unión Europea, e os resultados das probas PISA en comunidades onde a introdución dos ordenadores na escola leva xa moito camiño andado, reflicten que a simple introdución dos métodos baseados nas ferramentas da sociedade da información non proporcionan mellores resultados nas competencias curriculares establecidas, agás no manexo dos propios sistemas, e moitas veces, nin sequera iso. Consúltense a este efecto os citados informes (ENCIGA, 22 Congreso) e os resultados por comunidades de Estremadura e Andalucía, por exemplo, e veremos como a simple introdución dos ordenadores ou a creación de plataformas de distribución de contidos e información académica non é quen de conseguir elevar os resultados académicos que, en teoría, a sociedade demanda (realmente é o que a sociedade demanda? Esta é outra pregunta que necesita urxentemente unha resposta non baseada no prexuízo político ou o simple interese partidista)

A forma na que o Proxecto Abalar encara a creación e difusión de ferramentas destinadas a ampliación do coñecemento é francamente ridícula. Primeiro, porque o acceso a estas ferramentas non está debidamente indexado e referenciado ao currículo legal de cada materia e curso, quizais, e chegamos ao segundo, porque non existe un modelo referencial, fóra das ferramentas subministradas co sistema operativo –entre as que se estraña un programa de control da actividade dos alumnos, ou un capturador de vídeo, por exemplo- terceiro porque a multiplicidade de plataformas de desenvolvemento de aplicacións non casa moi ben coas restricións impostas á hora de instalar aplicacións neses ordenadores e cuarto, porque as publicacións nin sequera son recoñecidas cun miserable ISSN –xa non digamos unha remuneración de outro tipo, como unha simple redución de horario, por deus, que estamos en crise!- que provea de méritos para a oposición ou a simple carreira docente, que por outro lado non existe. A lista podería seguir incrementándose, pero resulta difícil comprender como se conxuga o emprego de ferramentas como OpenOffice co desleixo da administración da actualización das versións en galego, ou da comunidade de software libre. E un segue a preguntarse como é posible que, sendo as principais fontes de conflito no sistema escolar os abusos das redes sociais, o mal emprego dos teléfonos móbiles e de calquera ferramenta de rexistro audiovisual, se vaia escoller un ordenador con cámara web reversible e un sistema operativo que integra de cabeza o acceso a aquelas no escritorio do sistema.

Xa se citaron anteriormente (véxase post anterior) os múltiples abusos que a Administración impuxo para a posta en marcha do programa nos centros, como a esixencia de realización dunha formación que para moitos –por formación ou porque levamos xa uns aniños nisto da introdución dos medios audiovisuais e informáticos na escola- resulta ridícula, e para os máis claramente insuficiente, porque non se pode pretender avanzar quince anos en cincuenta horas, por máis que se inchen, e se inchen e se sigan inchando, as esixencias aos coordinadores, perseguindo o número estatístico e o resultado mediático por riba do resultado real.

Por outra parte, a penetración da rede e as condicións de conexión en boa parte do territorio son ridículas, por non dicir inexistentes, polo que as presuntas vantaxes do acceso para as familias á información curricular –cando non ao dos centros ao propio proxecto- non son máis que unha nova fenda entre o espazo urbano e o periurbano e rural, por non dicir que unha simple entelequia para determinadas clases sociais.

A maiores disto, se o material escolar dixital non substitúe ao tradicional –e resulta difícil ver como podería ser isto posíbel á luz do anterior- este pasará en poucos anos de ser gratuíto a encarecerse, xa que aos tradicionais libros e cadernos deberase engadir a chave USB, os soportes dixitais, o ordenador na casa, a liña de Internet… E non vale dicir que só é un recurso máis: a escola é, no sistema social actual, o garante da igualdade de oportunidades para todos os cidadáns, e maldita igualdade a do uniforme se uns andan nun Ferrari e outros van descalzos.

Polo tanto, compre que se arbitren medidas urxentes para resolver estas situacións. A introdución das ferramentas da comunicación na escola non debería converterse nun simple apéndice do sistema tradicional, pero tampouco nun aparello incapaz de asumir o papel que se lle asigna, e, menos aínda, responsable de perverter os principios de legalidade constitucional sobre os que se asenta o dereito á educación.

CRITERIOS DE XESTIÓN PRIVADA NOS SERVIZOS PÚBLICOS

A vostede contrátano para para poñer orde nunha empresa, e o primeiro que se lle acorda é acometer un plan de integración das novas tecnoloxías. Programa unhas inversións monumentais, compra equipos, establece a programación da introdución das novas ferramentas no traballo cotiá, pero hai un pequeno problema: vostede non prevé o incremento da factura enerxética que implica a instalación de catrocentas máquinas no seu centro de traballo. Tampouco prevé orzamento para o mantemento das devanditas máquinas, nin procedementos de xestión dese mantemento, que aparece misteriosamente adscrito a non se sabe que. Vostede tampouco prevé que o oitenta por cento dos operarios da súa empresa non só descoñecen o elemental sobre o funcionamento das novas máquinas, senón que desconfían das posibilidades que lle ofrecen. Plantéxase entón un programa de formación, e como está moi posto nos métodos piramidais –para algo é economista- define unha cadea de formadores segundo a cal, unha serie de responsables recibirán formación en horario laboral para transmitir posteriormente esa formación ao resto dos traballadores. Pero resulta que planifica mal a formación, porque os responsables, que non reciben remuneración nin incentivo algún por realizar ese labor, son incapaces –digamos que nun 50%, para non facelo todo tan miserable- de entender ren das ferramentas que o plan de integración das máquinas necesita, e entón obriga aos voluntarios aampliar o seu período de formación, fóra de horario laboral, incrementando a súa xornada laboral aproximadamente nun 20%, para non esaxerar, por suposto sen incremento de salario. O mesmo acontece coa formación dos traballadores, incrementando aínda máis a xornada dos “voluntarios” coordinadores do seu plan. Cando os “formadores” reclaman un certo grao de autonomía no manexo das máquinas, coa simple finalidade de aprender ou adaptarse a particularidades específicas, vostede prohíbeo expresamente nos procedementos de traballo coas devanditas máquinas, que so poderán ser revisadas por técnicos especialistas contratados ao efecto –en número insuficiente, porque xa se lle foi a man no gasto, e hai que aforrar- o que demora aínda máis o prazo de instalación das máquinas nos centros de traballo. Nove meses despois de iniciado o proceso, unha parte dos coordinadores de integración do plan dimite, outra parte está ao borde dun ataque de nervios, e ten vostede aos traballadores de uñas, por causa dun descenso das nóminas –que vostede prometeu non aplicar, pero que ao final, tivo a ben efectuar– e obrigados a adquirir formación sobre novos métodos de traballo –dos que a maioría desconfía e lembremos que todos eles son persoal de alta cualificación- fóra do seu horario laboral.

Pasaron nove meses, seis desde o pago das máquinas, e a implantación dos novos métodos de traballo ten tido éxito nun 25% dos casos, sen que se aprecie por elo mellora da produtividade do sistema, como, por certo, reflectían determinados estudos aos que vostede fixo caso omiso.

Para remediar este descontento, aborda vostede un novo plan, segundo o cal, a palabra dos seus traballadores prevalecerá sobre a dos seus clientes, que, sen embargo, poderán solicitar a adaptación persoal do seu produto á carta, e que terán poder de decisión sobre a definición técnica do produto e a xestión da cadea de montaxe.

Permítame lerlle o futuro …

A educación necesita un MIR?

Se a educación é o cultivo da intelixencia para a adquisición e o desenvolvemento da cultura dos individuos que compoñen un grupo social, entón as opinións sobre a súa ontoloxía deberían exemplificar a súa definición, isto é: debería apreciarse nelas a súa condición de froitos dun proceso da razón. Con todo, o que caracteriza ás opinións sobre a educación, cada vez con maior frecuencia, é a subxectividade e o esforzo pola prevalencia da ideoloxía do emisor das devanditas opinións. O asunto adquiriu tal cariz, que xa non existe un esforzo de síntese en ningunha das correntes ideolóxicas dominantes na nosa sociedade. Talvez, inmersos na expansión da opinión, esquecemos que a verdade non é un convenio que pode sosterse sobre o artificio, senón un convenio sobre a necesidade da simplicidade á hora de axuizar os feitos. Este pode ser o cerne da cuestión: o interese polos feitos como fonte de coñecemento decaeu até extremos insospeitables, sendo substituídos polo abstruso método do contraste de opinións como táctica para alcanzar o saber: partimos da dialéctica para instalarnos no sofismo, o cal é un camiño que obvia o esforzo empirista do coñecemento moderno, esa amarga pílula consistente en enfrontar a opinión á experiencia para comprobar se o traxe axústase á realidade. É ben sabido que os sofistas, máis que fartos de palabras e dialéctica, contribuíron a alimentar na cultura grega a esperanza de encaixar a realidade na súa xeometría, co perverso resultado de confundir o instrumento co seu obxecto. Se a isto lle engadímos a perniciosa necesidade de actividade que demostran os xestores públicos, e o mesturamos cunha escola de pedagogos que se nega a considerar sequera a posibilidade de someter os seus métodos aos estándares científicos (a pedagoxía non é unha ciencia) teremos a situación na que, quen vivimos de, por e para a educación, nos atopamos: unha cacofonía de propostas que deveñen en desenvolvementos lexislativos abstrusos, disformes e incoherentes, xa que a súa necesidade non se xustifica sobre a necesidade ou a obxectividade; máis ben é froito da opinión de alguén, unha opinión que caeu en graza a algún representante político ou a ese magma indescifrable chamado “opinión pública”. Non como proba deste aserto, senón como síntoma, permítaseme citar, neste momento, dous casos exemplificadores. O primeiro, a obsesión que demostra a dereita nas comunidades bilingües por utilizar o inglés para o desenvolvemento curricular. A quen subscribe escápaselle a necesidade de tal proposta, cando os xestores que a manteñen son perfectamente conscientes de que as linguas estranxeiras nunca se ensinaron en España baixo a premisa da inmersión lingüística plena. En cristián: Como é posible non considerar un cretino a quen defende que as matemáticas, a plástica ou a música poidan transmitirse en inglés mantendo, ao mesmo tempo, as clases de inglés en castelán? O segundo, a obsesión da esquerda coa educación como máxica remediadora de problemas sociais múltiples: desde os accidentes de tráfico até os malos tratos, desde o paro até o botellón. Unha confusión que alcanzou a súa plenitude nese aforismo de moda segundo o cal a educación debe “transmitir valores”, pervertindo o significado do termo ao degradalo a un simple axuste a un esquema de comportamento socialmente aceptable, isto é, politicamente correcto.

Por desgraza, a Educación, como as restantes institucións do estado, non é máis que un reflexo da sociedade que o promove, e á que serve para que esta poida perpetuarse no tempo. Se o que vemos na educación non nos gusta é probable que se deba a que non nos gusta a sociedade que a mantén, xa que esta non satisfai as nosas aspiracións, o cal é unha moi antiga tradición humana á que a especie puxo remedio de moi diversas formas ao longo da historia, nun proceso que nos conduciu a un sistema como o actual, que trata de resumir para o individuo a experiencia de todas as xeracións anteriores con maior ou menor fortuna. Pretender un remedio máxico a un proceso complexo é unha aspiración inxenua, e no caso que nos ocupa, non xustificable, posto que non o é de ningún modo a ignorancia se falamos da transmisión do saber. O sistema actual de selección do profesorado require a especialización académica a través da realización dun Master, de dous anos de duración, cun proceso de selección que é probable que consiga cos profesores o que o MIR conseguiu cos especialistas médicos: que sexan escasos -cando non inexistentes- coticen salarialmente á alza, e que se faga necesario contratar persoal foráneo. Atribuír á educación o remedio dos males sociais é unha confesión de impotencia dos líderes políticos, cando non unha manifesta expresión de incompetencia. A taxa de abandono escolar é facilmente interpretable en termos de estrutura económica: alí onde o emprego non cualificado é ben retribuído (Baleares, Costa Mediterránea) ou o único que existe, a educación non se considera unha necesidade imperiosa, mentres que naqueles lugares onde o emprego depende da especialización técnica, e esta se retribúe sen racanería, a formación profesional non é que se valore: é a opción escollida pola metade dos estudantes (País Vasco, Navarra). A relación entre estrutura económica e desenvolvemento da educación ofrece un panorama bastante ilustrativo, que foi necia e interesadamente interpretado de forma reiterada. É a expectativa de beneficio o que empuxa ao individuo a un determinado tipo de formación; á súa vez, o nivel de formación crea a súa propia expectativa de beneficio, que en numerosas ocasións e lugares, a sociedade non é capaz de ofrecer; é entón cando se produce a fuga de cerebros: non é costume da intelixencia ir contra as leis da física, en especial desas que atribúen aos sistemas a procura espontánea dos estados ou procesos que requiran menor gasto de enerxía. Atribuír aos profesores a crise económica é o último dos touros que nos botaron á area, pero para a súa desgraza, Sr. Rubalcaba, entre os mestres -aínda que non pasásemos algo parecido ao MIR- non é costume confundir o cu coas témporas, así que faga o seu traballo e, uns e outros, deixen de buscar culpables en quen descargar a súa ineptitude, abstéñanse de emitir propostas demagóxicas destinadas a encher os minutos do lixo no telexornal, ou atéñanse ás consecuencias, pero deixen xa de fodernos a paciencia.